اسکن دوباره اسناد کاخ سعدآباد

لادن تاجبخش، رئیس موزه اسناد مجموعه فرهنگی تاریخی کاخ سعدآباد در گفتگو با گزارشگر مهر اظهارکرد: اسناد موزه سعدآباد بطور کلی به دو بخش نوشتاری و تصویری تقسیم می شود. بخش تصویری شامل آلبوم ها و تک عکسهایی است که کار گسترده ای روی آنها انجام شده و اسکن شده اند و در مقایسه با کاخ گلستان یا نیاوران، آرشیو تصویری سعدآباد از پیشروترین آرشیوها به شمار می آید. وی ادامه داد: در دوره تعطیلی موزه، فرصتی برقرار شد تا تمرکز بیشتری بر اسناد نوشتاری داشته باشیم. این اسناد مبحث بندی و برمبنای اولویت ها تفکیک شدند. سپس بازبینی مجددی صورت پذیرفت تا نظم آنها بررسی شود و تداخل موضوعی نداشته باشند. بعد از آن هم بار دیگر لیست برداری انجام شد و بخش اسکن اسناد نوشتاری هم چند ماهی است که در حال انجام می باشد. رئیس موزه اسناد کاخ سعدآباد با اشاره به محتوای این اسناد اشاره کرد: بخش عمده اسناد موجود در سعدآباد مربوط به رویدادهای دوره پهلوی اول و دوم است که به طور عمده جنبه سیاسی دارند. این نوع اسناد اصولاً در وزارت امور خارجه نگهداری می شده و در دوره ای قبل از انقلاب، از آنها نسخه برداری شده و یک نسخه به وزارت دربار منتقل شده است. بخش کوچکی از این اسناد کپی شده و در دوره پهلوی دوم به وزارت دربار آمده و آن چه حالا در سعدآباد نگهداری می شود، نسخه های کپی است. اگر نسخه های اصلی این اسناد بعد از انقلاب باقیمانده باشد، حالا در وزارت امور خارجه نگهداری می شود. تاجبخش با تکیه بر اهمیت پژوهشی این مجموعه اسنادی اظهار نمود: این اسناد از نظر مطالعاتی و پژوهشی بسیار باارزش و قابل توجه هستند. اما اسنادی که در سعدآباد به عنوان اسناد اورجینال نگهداری می شود، بیشتر ماهیت اداری و اجرائی دارند. به این معنا که سعدآباد را می توان مانند یک مجموعه با مدیر، کارکنان و پرسنل مشخص تصور کرد. در دوره پهلوی هم قسمتی از وظایف وزارت دربار، رسیدگی به امور ابنیه، باغ، پرسنل و مسایل جاری بوده و این موارد در وزارت دربار بایگانی می شده است. وی افزود: بعد از انقلاب، چند رویداد مهم همچون استقرار کمیته، تشکیل هیأت هفت نفره و سپس دولت موقت رخ می دهد. در این نوبت ها، اولویت هایی تعیین می شود و اسنادی که به عنوان اسناد مهم شناخته می شدند، برای همیشه از سعدآباد خارج می شوند. آن چه حالا در اختیار داریم، بیشتر اسناد مربوط به امور روزمره سعدآباد است؛ مسائلی مانند نیاز به مرمت یک بخش، تعویض لوله های یک کاخ، تغییر کاغذدیواری یا بازسازی فضاها. پس هیچ یک از این اسناد محرمانه نیست. همینطور اسنادی در رابطه با تغییرات دکوراسیون کاخ ها در دوره های مختلف یا تغییرات باغی در محوطه سعدآباد در این مجموعه وجود دارد. رئیس موزه اسناد کاخ سعدآباد تصریح کرد: نزدیک به ۱۰ هزار برگ از این اسناد توسط خانم امراللهی اسکن و لیست برداری شده است. تاجبخش با اشاره به ماهیت اسناد سعدآباد اظهار داشت: ارزش اسناد سعدآباد بالاتر از آن که صرفا در قالب ارزش های مرسوم موزه ای و فرم ۹ تعریف شود، در جنبه مطالعاتی آن هاست؛ هرچند ارزش موزه ای هم دارند. بطور مثال، در این اسناد لیستی از شربت خانه سعدآباد وجود دارد که موقعیت مکانی آن معلوم نیست و برای منِ موزه دار که در سعدآباد فعالیت می کنم، این پرسش مطرح می شود که آیا این شربت خانه در داخل کاخ ملت سعدآباد قرار داشته یا در قسمتی دیگر از محوطه. وی افزود: در اسناد، مواردی مانند مبلمان حصیری کاخ سفید که بعدها به کاخ ملت تبدیل شد دیده می شود و اسنادی در رابطه با تعمیرات این مبلمان وجود دارد. در مجموع، اسناد سعدآباد مانند یک پازل هستند؛ با مطالعه ورق به ورق آنها، هر سند در یک دسته بندی قرار می گیرد و سرانجام، داستان هایی در رابطه با سعدآباد شکل می گیرد. تاجبخش به یکی از بخش های قابل توجه اسناد اشاره نمود و اظهار داشت: از اسناد جالب موجود در کاخ سعدآباد، خصوصاً در کاخ سفید یا کاخ ملت، اسنادی مربوط به یک شرکت فرانسوی است که نمایندگی آن در تخت طاووس قرار داشته و طی دو دهه، دکوراسیون داخلی سعدآباد را انجام می داده است. برمبنای یکی از این اسناد، مبلغ ۱، ۷۶۸ تومان بابت مرمت مبلمان پرداخت شده است. او در آخر با اشاره به وضعیت اسناد در سالیان ابتدایی بعد از انقلاب اظهار نمود: در اوایل انقلاب، خصوصاً در سه سال نخست، اسناد سعدآباد اهمیت زیادی داشت، چونکه افراد بسیار مهمی از این مجموعه خارج شدند.